Indlela yokuthintela abangancedisiyo kwiiprojekthi zamaqela
Hari B · Umseki · July 2026 · Ihlaziywe ngo-October 2026
Ukunciphisa ukungancedisi kwiiprojekthi zamaqela, kuyile kuphume xa usakha amaqela uze ukubambe kwangoko. Gcina amaqela emancinci uze usasaze izakhono ukuze kungabikho mntu uthwala iqela, uze uqhube uhlolo olufutshane loontanga ngexesha leprojekthi ukuze umzamo ongalinganiyo uvele ngelixa kusenokulungiswa.
Uluhlu lokujonga ukungancedisi kwiprojekthi yakho elandelayo
- Amaqela abantu abathathu ukuya kwabahlanu, kwaye angabi makhulu kunoko umsebenzi unokubagcina bexakekile.
- Izakhono zisasaziwe ukuze kungabikho qela lixhomekeke kumntu omnye.
- Isivumelwano esifutshane seqela kwiveki yokuqala esichaza ukuba kudityanwa kangaphi nendlela yokuphawula ingxaki.
- Iziphumo zethutyana, ukuze inkqubela ibonakale phambi kokungeniswa kokugqibela.
- Uhlolo loontanga emva kweeveki ezimbalwa, oluxoxwa ngaphakathi eqeleni.
- Icandelo lomntu ngamnye lamanqaku ecaleni kwamanqaku eqela.
- Amanqaku oontanga abuza ngobumi beqela, hayi ngesabelo somsebenzi.
Ukungancedisi kuqala xa kusakhiwa amaqela
Kulula ukuthatha ubuvila bentlalo njengengxaki yomfundi ngamnye. Kaninzi kwakhiwe ngaphakathi xa kusakhiwa amaqela: amaqela amakhulu kakhulu, angalinganiyo kakhulu, okanye adityaniswe ngaphandle kwexesha elifanayo lokufumaneka enza kube lula ukuba umntu anyamalale kwaye kube nzima kwabanye ukuqaphela.
Kwakhona yeyona nto ixhalabisa abafundi. Xa u-Hall noBuzwell (2013) babuza abafundi abangama-205 abavela kuyo yonke ifakhalthi yeyunivesithi yase-Australia ngomsebenzi weqela, ukungancedisi kwaba yeyona nkxalabo inkulu kuzo zonke izifundo. Bafumanisa nokuba akusoloko kungukungakhathali: zininzi izizathu ezifihlakeleyo ezinokuthintela umfundi ozimiseleyo ukuba anegalelo elilinganayo.
Yenza iqela lichaneke kwaye ukungancedisi okuninzi akuyi kuze kuqale, kuba akukho ndawo yokuzimela kwaye akukho mntu ulungiselelwa ukuthwala bonke abanye.
Yenza ubungakanani beqela bufaneleke
Amaqela amakhulu enza ukungancedisi kube lula. Gcina amaqela ebungakanani apho umsebenzi ungenakwenziwa yinxalenye yeqela kuphela, ukuze igalelo lomntu ngamnye libonakale kwaye libaluleke. Abathathu ukuya kwabahlanu lelona nani lidla ngokufaneleka kwiiprojekthi zeyunivesithi. U-Oakley, Felder, Brent no-Elhajj (2004) baqaphela ukuba ngaphezu kwabahlanu, ubuncinane ilungu elinye kusenokwenzeka ukuba lingabi nagalelo lingako, ngaphandle kokuba iprojekthi ineendima ezintandathu nangaphezulu ezahlukeneyo.
Linganisa ukuze kungabikho qela lilungiselelwe ukusilela
Iqela apho umfundi omnye owomeleleyo egqibela esenza yonke into yifektri yokungancedisi. Ukusasaza izakhono namava kumaqela kuthetha ukuba akukho qela lixhomekeke kumntu omnye, nto leyo enciphisa ubuvila kwaye ikhusele abafundi ebebeya kuthwala umthwalo wabanye.
Yakha noxanduva lomntu ngamnye kuvavanyo. I-Eberly Center yaseCarnegie Mellon icebisa iziphumo zethutyana kunye necandelo lomntu ngamnye, elifana nombhalo omfutshane okanye uvavanyo oluncinci, ecaleni kwamanqaku eqela.
Kuveze kwangoko ngohlolo
Nokuba amaqela akhiwe kakuhle, ukungalingani okuthile kuyavela phakathi kweprojekthi. Uhlolo olufutshane nolwenziwa rhoqo lwempilo yamaqela luvumela abafundi ukuba baphawule igalelo elingalinganiyo ngelixa kusekho ixesha lokulisombulula, endaweni yokuba kube kuphela kuvavanyo olukrakra loontanga ekugqibeleni.
Indlela obuza ngayo ibalulekile. U-Oakley noogxa bakhe bacebisa amanqaku oontanga obumi beqela, njengentsebenziswano nokuzalisekisa uxanduva, kunamanqaku esabelo somntu ngamnye somsebenzi, athi athande abafundi abomeleleyo ngokwezemfundo nokuba bazama kangakanani.
Imithombo
- Hall, D. & Buzwell, S. (2013). The problem of free-riding in group projects: looking beyond social loafing as reason for non-contribution. Active Learning in Higher Education, 14(1), 37 to 49. https://doi.org/10.1177/1469787412467123, ifikelelwe ngo-18 October 2026.
- Oakley, B., Felder, R. M., Brent, R. & Elhajj, I. (2004). Turning student groups into effective teams. Journal of Student Centered Learning, 2(1), 9 to 34. https://engr.ncsu.edu/wp-content/uploads/drive/1ofGhdOciEwloA2zofffqkr7jG3SeKRq3/2004-Oakley-paper%28JSCL%29.pdf, ifikelelwe ngo-18 October 2026.
- Eberly Center, Carnegie Mellon University. What are best practices for designing group projects? https://www.cmu.edu/teaching/designteach/design/instructionalstrategies/groupprojects/design.html, ifikelelwe ngo-18 October 2026.
I-Teamer isebenza kumacala omabini ale nto: yakha amaqela anobungakanani obufanelekileyo nalinganayo ukuze ukungancedisi kube nzima ukuqala, kwaye iqhuba uhlolo lwempilo yamaqela ukuze ukungalingani okuvelayo kubonakale kwangoko. Abakhweli nje abambalwa, ababonwa kwangoko.
Ukuba ukungancedisi yingxaki ephindaphindayo kwikhosi yakho, qhagamshelana nam kwaye ndiza kukubonisa indlela abaququzeleli abajongana ngayo nayo.
Qalisa uvavanyoUnombuzo nje? Thumela i-imeyile ku- hello@teamer.university